Trà 101: Nhập môn cho người mới bắt đầu

Gần như mọi loại trà thật trên thế giới đều đến từ một loài cây duy nhất: Camellia sinensis. Điều làm nên khác biệt giữa một chén lục trà xanh trong và một chén phổ nhĩ nâu sẫm không nằm ở giống cây, mà nằm ở bàn tay người làm trà: hái lúc nào, để lá héo bao lâu, dừng oxy hóa ở đâu, sấy khô bằng cách gì.

Hiểu điều đó rồi, bảng danh mục trà thôi rối rắm. Dưới đây là cách chúng tôi giải thích cho khách mới, ngay tại bàn trà.

Lục trà: diệt men sớm bằng sao chảo hoặc hấp, giữ lá xanh. Vị tươi, cỏ non, hậu ngọt nhanh.

Bạch trà: gần như không can thiệp, chỉ để lá héo tự nhiên rồi phơi. Vị nhẹ, ngọt thanh, hương mật ong và hoa khô.

Trà vàng: hiếm, thêm một công đoạn ủ ẩm nhẹ khiến vị tròn và bớt gắt hơn lục trà.

Ô long: oxy hóa một phần, từ 15% tới 70%. Đây là dòng biến hóa nhất, từ hoa trắng tới quả chín và mật rang.

Hồng trà: oxy hóa gần trọn vẹn. Vị đằm, ngọt mật, hợp buổi sáng lạnh.

Phổ nhĩ: trà hậu lên men, có thể để nhiều năm. Sống thì tươi và mạnh, chín thì dịu, đất ẩm và gỗ.

Trà đồi trồng thấp, cắt tỉa đều, thu hoạch nhiều lứa mỗi năm. Trà cổ thụ mọc tự nhiên trên núi cao, rễ ăn sâu, mỗi năm chỉ cho vài lứa hái.

Chén trà cổ thụ thường ít chát gắt hơn, hậu ngọt kéo dài hơn và có cái mà người làm trà gọi là “khí trà” — cảm giác ấm lan sau lưng và dọc gáy.

Đó cũng là lý do Việt An Trà chỉ đi tìm những cây trà đã sống lâu năm trên núi, thay vì mua trà theo sản lượng.

Nếu bạn quen cà phê đậm: bắt đầu với hồng trà cổ thụ hoặc phổ nhĩ chín.

Nếu bạn thích nhẹ, thanh, uống cả ngày: bạch trà hoặc lục trà cổ thụ.

Nếu bạn muốn khám phá hương: ô long ướp hoa là cửa vào dễ chịu nhất.

Cách chắc chắn nhất là uống thử vài dòng cạnh nhau trong cùng một buổi. Vị giác học nhanh hơn trí nhớ.

“Trà đắng là trà mạnh.” Không. Đắng gắt thường là dấu hiệu pha sai: nước quá nóng hoặc hãm quá lâu.

“Trà càng đắt càng khó pha.” Ngược lại, trà tốt tha thứ nhiều hơn cho người mới.

“Trà cũ là trà hỏng.” Với bạch trà và phổ nhĩ, thời gian là bạn — nếu được bảo quản đúng.